So sánh sàn hộp và sàn bóng bằng số liệu đã công bố

Sàn hộp và sàn bóng cùng một ý tưởng: bỏ bớt bê tông ở vùng giữa chiều dày tấm sàn, nơi bê tông góp ít vào khả năng chịu uốn, để sàn nhẹ hơn và vượt nhịp xa hơn mà không cần dầm. Khác nhau ở hình dạng thứ được đặt vào. Sàn hộp dùng các hộp nhựa xếp thành lưới, như U‑Boot của Daliform, Nautilus Evo (thường gọi tắt là Nevo) của Geoplast, L‑Form hay T‑Box. Sàn bóng dùng những quả bóng nhựa rỗng kẹp giữa hai lưới thép, mà BubbleDeck là hệ được biết nhiều nhất.

Phần lớn bài so sánh hai hệ này trên mạng do người bán một trong hai hệ viết. Bài này chỉ dùng số liệu đã công bố, nói rõ ai công bố và năm nào; chỗ nào không có số liệu, bài nói là không có.

Hai hệ sàn giống nhau ở nguyên lý và khác nhau ở hình dạng lỗ rỗng

Hộp U‑Boot là module vuông 52 × 52 cm, cao 10, 13, 16, 20, 24 hoặc 28 cm; chồng hai hộp lên nhau được loại cao 20–56 cm (TS. Nguyễn Hoài Nam, Tạp chí KHCN Xây dựng số 2/2017, và trang sản phẩm của Daliform). Hộp Nevo cao 10–40 cm, theo trang của TBox Việt Nam (03/05/2024). Giữa các hộp là sườn bê tông chạy theo hai phương. Vì hộp nhẹ, bê tông phải đổ ít nhất hai lớp, lớp đầu tới khoảng nửa chiều cao hộp, chờ se lại mới đổ tiếp, để hộp không bị đẩy nổi (Nguyễn Hoài Nam, 2017).

Bóng BubbleDeck có đường kính 180–500 mm, đặt trong sàn dày 230–600 mm, theo Span Guide của BubbleDeck UK (sửa 1/2009). Bảng nhịp của hãng giả thiết sàn có tấm đáy đúc sẵn, phần bê tông còn lại đổ tại chỗ phía trên.

BubbleDeck do giáo sư Jørgen Breuning phát triển ở Đan Mạch vào giữa thập niên 1990; U‑Boot xuất hiện khoảng năm 2001 tại Daliform Group (Ý). U‑Boot vào Việt Nam từ năm 2012 qua hợp đồng chuyển giao độc quyền với Công ty TNHH xây dựng Lam Phạm (Nguyễn Hoài Nam, 2017); với sàn bóng, VTC News (30/06/2017) kể sáu nhà máy sàn Cdeck được lập trong 2010–2012.

Bài báo năm 2017 của TS. Nguyễn Hoài Nam liệt kê các công trình ở Việt Nam dùng U‑Boot, trong đó có trường mầm non quốc tế ở Dịch Vọng (Cầu Giấy, Hà Nội), chung cư 25 tầng lô G1 khu đô thị Lán Bè – Cột 8 (Hạ Long), chung cư 21 tầng Hadico 68 (Bắc Từ Liêm) và toà nhà 21 tầng Vicostone (Hà Nội). Với sàn bóng, ban biên tập chưa tìm được bài báo nào nêu tên một công trình cụ thể ở Việt Nam.

Ví dụ sàn hộp dày 28 cm trên lưới cột 8 × 8 m của Geoplast

Số liệu định lượng duy nhất ban biên tập tìm được cho sàn hộp là một ví dụ tính của Geoplast, hãng làm hộp Nautilus Evo (bản 1.1, 2024): hai mô hình nhà 10 tầng, lưới cột 8 × 8 m, sàn dày 28 cm; ở sàn hộp, lớp bê tông trên và dưới hộp đều dày 60 mm.

Nguồn: Geoplast, New Nautilus Evo vs full concrete slab – numerical comparison, v1.1 (2024). Tài liệu còn ghi lực động đất tác dụng lên công trình giảm 36%, do nhà nhẹ hơn. Đây là số của hãng, cho một ví dụ, không phải bảng nhịp. Đổi lượng bê tông ra trọng lượng với 25 kN/m³ cho bê tông cốt thép, ban biên tập tính được sàn hộp nặng khoảng 5,8 kN/m², sàn đặc 7,0 kN/m².

Cùng chiều dày 28 cm, bảng của BubbleDeck cho số liệu gì

Loại BD280 trong Span Guide của BubbleDeck UK (2009) cũng dày 280 mm, bóng đường kính 225 mm. Bảng được lập với hoạt tải 3 kN/m² cộng 1 kN/m² tường ngăn và tĩnh tải hoàn thiện 1,5 kN/m².

Đọc bảng này cần ba lưu ý. Hai lượng bê tông không cùng phạm vi, vì số của BubbleDeck không gồm tấm đáy đúc sẵn. Span Guide giả thiết tổng thép 51 kg/m² nhưng không tách phần của sàn, nên không đặt cạnh 16,01 kg/m² của Geoplast được. Cuối cùng, với lưới cột 8 × 8 m và ô sàn liên tục, cách chọn của BubbleDeck (nhịp chia chiều cao làm việc không quá 41) cho d cần có là 195 mm, nên hãng sẽ đề xuất BD230 dày 230 mm chứ không phải 280 mm; ô sàn đơn 8 m thì cần d = 267 mm và phải lên BD340. So cùng chiều dày vì thế chưa chắc là so cùng một bài toán.

Các hãng sàn hộp chưa công bố bảng nhịp

Đây là khác biệt lớn nhất khi muốn so trước khi thuê thiết kế: trang của Daliform chỉ đưa thông số module U‑Boot và hướng người dùng tới phần mềm của hãng. Geoplast có một ví dụ tính như ở trên. Với L‑Form, T‑Box và sàn xốp VRO, ban biên tập không tìm được bảng nhịp nào của nhà sản xuất. Không có cách nào nói từ số liệu công bố rằng sàn hộp dày bao nhiêu thì vượt được bao nhiêu mét.

Trong khi đó, các tỉ lệ tiết kiệm được công bố chênh nhau nhiều:

• Theo Daliform, được TS. Nguyễn Hoài Nam dẫn lại (2017): trọng lượng bản thân giảm tới 30% so với sàn đặc cùng chiều dày, vật liệu cho sàn, cột, vách và móng giảm tới 50%, tương đương 5–15% chi phí cả công trình. Trang sản phẩm của Daliform ghi thép cho sàn, cột và móng giảm tổng cộng tới 15%.
• Theo NEVO Việt Nam (24/11/2025): chi phí vật liệu thấp hơn sàn truyền thống tới 20–30%, nhưng khảo sát năm công trình của chính đơn vị này cho tổng chi phí chỉ giảm 5–8%.
• Theo sổ tay kỹ thuật của BubbleDeck (6/2008): cùng nhịp thì bớt 33% bê tông và giá thấp hơn 30%, tính riêng vật liệu sàn. Theo Concrete Products (21/11/2025), dựa trên thông tin công ty: giảm bê tông tới 35%.

Mỗi tỉ lệ so trên một cơ sở khác nhau, và tỉ lệ cho riêng vật liệu sàn lớn hơn nhiều so với tỉ lệ cho cả công trình.

Nghiên cứu giá năm 2023 cho thấy sàn bóng rẻ hơn từ ô sàn 7 m

Nguồn chi phí trung lập duy nhất ban biên tập tìm được là bài của ThS. Vũ Thị Khánh Chi (Đại học Hàng hải Việt Nam) trên tạp chí Xây dựng & Đô thị số 88/2023, so đơn giá sàn BubbleDeck với sàn bê tông thường theo ô sàn. Nghiên cứu không có sàn hộp.

Nguồn: Vũ Thị Khánh Chi, Xây dựng & Đô thị số 88/2023, Bảng 1 (bài nhận ngày 16/01/2023, duyệt ngày 20/03/2023). Kết luận của tác giả là sàn bóng có lợi từ ô sàn 6 m trở lên và tiết kiệm từ 10% ở ô sàn lớn. Đọc riêng bảng số thì điểm giao nằm giữa 6 m và 7 m: ở 6 m sàn bóng còn đắt hơn (840 so với 781 nghìn đồng/m²), ở 7 m đã rẻ hơn (840 so với 896). Biểu đồ trong bài vẽ đường sàn bóng quanh 780, khác bảng, nên ở đây dùng số của bảng.

Bài báo không ghi năm giá và đơn giá gồm những gì, nên không dùng được như báo giá hôm nay. Để thấy khoảng cách, trang của nhà cung cấp Calic (05/07/2025) ghi giá U‑Boot 1.450.000–1.850.000 đ/m² và sàn bóng nhựa 1.600.000–2.000.000 đ/m², nói chung gồm vật liệu, nhân công và thiết kế kết cấu nhưng không nêu cho nhịp bao nhiêu. Đó là giá chào của người bán, cao khoảng gấp đôi trở lên so với đơn giá trong nghiên cứu, và ban biên tập chưa tìm được nguồn trung lập nào cho giá sàn hộp.

QCVN 06 đặt cùng một yêu cầu chịu lửa cho lỗ rỗng tròn và lỗ rỗng hộp

Việt Nam chưa có tiêu chuẩn thiết kế riêng cho sàn rỗng; danh mục kèm Quyết định 862/QĐ-BXD (05/10/2022) không có tài liệu nào cho loại sàn này. Năm 2017, TS. Nguyễn Hoài Nam viết rằng chưa có quy trình thi công và nghiệm thu cụ thể nào cho sàn U‑Boot; đến tháng 7/2026, nhóm tác giả Trần Thanh Vũ và Cao Hữu Lợi (Đại học Trà Vinh, Tạp chí Công Thương) vẫn đề nghị bổ sung hướng dẫn kỹ thuật trong nước, và chỉ ra vùng liên kết sàn với cột (chọc thủng) là vùng quyết định.

Chỗ duy nhất văn bản Việt Nam gọi tên sàn rỗng là QCVN 06:2022/BXD, ban hành kèm Thông tư 06/2022/TT-BXD ngày 30/11/2022, Bảng F.9. Một dòng trong bảng áp chung cho sàn có lỗ rỗng tròn hoặc dạng hộp, với điều kiện phần đặc chiếm từ 50% tiết diện:

Như vậy quy chuẩn không phân biệt hộp với bóng; cả hai phải đạt cùng lớp bê tông dưới lỗ rỗng và cùng chiều dày tổng. Về phía hãng, Daliform công bố U‑Boot có chứng nhận REI 180 với lớp bảo vệ 3 cm (ban biên tập chưa đọc bản chứng nhận); Span Guide của BubbleDeck dùng lớp bảo vệ 20, 25 và 30 mm cho mức chịu lửa 1, 1,5 và 2 giờ. Chiều dày bê tông dưới bóng hay dưới hộp của từng phương án là con số cần hỏi đơn vị thiết kế.

Dùng những số liệu này thế nào khi chọn giữa hai hệ

• Ô sàn tới 6 m: theo nghiên cứu năm 2023, sàn bê tông cốt thép thường còn rẻ hơn sàn bóng; một hệ sàn rỗng ở nhịp này cần lý do khác ngoài giá, như chiều cao tầng hay trần phẳng.
• Ô sàn 7–10 m: cùng nghiên cứu cho thấy sàn bóng rẻ hơn sàn thường 6–30%, nhưng không so với sàn hộp.
• Cần biết chiều dày trước khi thuê thiết kế: chỉ BubbleDeck có bảng nhịp công khai. Với sàn hộp, đề nghị bên đề xuất đưa bản tính cho đúng tải và nhịp của bạn.
• Khi so hai báo giá: hỏi chiều dày, nhịp, tải theo TCVN 2737:2023, bậc chịu lửa và lớp bê tông dưới lỗ rỗng theo QCVN 06, cách kiểm tra chọc thủng tại cột theo TCVN 5574:2018, giá đã gồm thiết kế, cốp pha, tấm đáy hay cẩu lắp chưa.
• Khi nghe một tỉ lệ tiết kiệm: hỏi nó so với sàn nào, cho phần nào của công trình, và xin tên một công trình đã làm để tới xem.

Nguồn

• Geoplast, New Nautilus Evo vs full concrete slab – numerical comparison v1.1, 2024, geoplastglobal.com.
• BubbleDeck UK, Span Guide Rev 6.3, lập 8/2006, sửa 1/2009, bubbledeck-uk.com; Technical Manual & Documents v5, 6/2008, bubbledeck-uk.com.
• ThS. Vũ Thị Khánh Chi, tạp chí Xây dựng & Đô thị số 88/2023, Bảng 1 và Kết luận, vjol.info.vn.
• TS. Nguyễn Hoài Nam, Tạp chí KHCN Xây dựng số 2/2017, tr. 20–26, tapchi.ibst.vn.
• Daliform, trang sản phẩm cốp pha U‑Boot cho sàn rỗng hai phương (đọc ngày 15/10/2026), daliform.com.
• Trần Thanh Vũ, Cao Hữu Lợi, Tạp chí Công Thương số 13/2026, 22/07/2026, tapchicongthuong.vn.
• QCVN 06:2022/BXD, Phụ lục F, Bảng F.9, ban hành kèm Thông tư 06/2022/TT-BXD ngày 30/11/2022, bản trên cổng thông tin tỉnh.
• Quyết định 862/QĐ-BXD ngày 05/10/2022, tóm tắt trên LuatVietnam.
• TBox Việt Nam, bài về sàn Nevo, 03/05/2024, tboxvietnam.net (chỉ dùng cho tên gọi và chiều cao hộp).
• NEVO Việt Nam, giải pháp sàn hộp Nevo, 24/11/2025, nevovietnam.com.
• Calic, giá thi công sàn phẳng không dầm, 05/07/2025, sanhop.com.vn.
• Michael Florman, Concrete Products, 21/11/2025, concreteproducts.com; Lệ Chi, VTC News, 30/06/2017, vtcnews.vn.